Handelen (of traden)? Simpel gesteld: Dat is goedkoop laden en duur verkopen. De opbrengst zit in de spread (het verschil) tussen de kWhs die werden opgeladen vs de kwh’s die werden ontladen.

Veel batterijen werken met een vaste keuze. Ofwel handel je op de day-ahead markt, ofwel handel je op de onbalans.

Die groei komt niet uit de lucht vallen. Volgens de meest recente analyse van vergelijkingssite Overstappen.nl (gepubliceerd 13 mei 2026), gebaseerd op EPEXmarktdata, steeg het aantal uren per jaar met een negatieve stroomprijs in Nederland – het moment waarop het aanbod van groene stroom de vraag structureel overtreft – van 67 uur in 2021, via 465 uur in 2024, naar 584 uur in heel 2025: bijna negen keer zoveel als in 2021.

Die trend zet dit jaar door. Na een recordwarme juni, met een hittegolf van 18 tot en met 29 juni en een landelijke recordtemperatuur van 39,4°C, hield het zomerse weer in juli aan. Dat zorgde voor een piek in zonne-opwekking, en daarmee ook in netcongestie en negatieve stroomprijzen.

Tegelijk groeit de vraag naar flexibiliteit (opslag, sturing, balancering) naar verwachting van zo’n 100 gigawatt nu naar ruim 400 gigawatt in 2033. Meer dan 15.000 Nederlandse grootverbruikers, van distributiecentra tot glastuinbouwbedrijven en bedrijven die hun wagenpark elektrificeren, staan inmiddels op de wachtlijst voor een nieuwe of zwaardere netaansluiting, met wachttijden tot wel vijf jaar.

Voor bedrijven met zonnepanelen, batterijen of een grote energiebehoefte betekent dit dat hun installaties dreigen te veranderen van investering naar een kostenpost: stroom die niet geleverd of afgenomen kan worden, is verspilde opbrengst.

Covolt draait dit om. Het platform, Covolt Horizon, stuurt energie-installaties volledig autonoom aan en verhandelt overtollige of flexibele capaciteit automatisch op de energiemarkt, altijd op de manier die op dat moment het meeste oplevert, zodat bedrijven juist geld verdienen aan de drukte op het net in plaats van dat ze eronder lijden. Covolt is daarbij zowel Balancing Service Provider (BSP, actief op het landelijke net) als Congestion Service Provider (CSP, gericht op lokale netdrukte). Wat het bedrijf echt onderscheidt: het handelt daarnaast ook actief op de kortetermijnenergiemarkten (Day-ahead en Intraday), wat de groep partijen die dit kan al een stuk kleiner maakt, én verzorgt het de technische aansturing van de installaties zelf. Die combinatie van marktdeelname én techniek in één hand is bij maar weinig aanbieders te vinden.

Elke seconde beoordeelt het AI-model van het platform per installatie – of het nu gaat om zonnepanelen, batterijen of laadpunten – of het gunstiger is om te produceren, op te slaan, te verbruiken of te verkopen, op basis van actuele marktprijzen, weersvoorspellingen en de status van het net. Dat soort sturingsbeslissingen maakt het systeem naar schatting zo’n 9 miljoen keer per dag.

“Deze mijlpaal van 800 megawatt laat zien dat onafhankelijke, AI-gestuurde sturing op grote schaal werkt, en de weg naar 1.000 megawatt ligt al open. Steeds meer bedrijven ontdekken dat hun energie-installatie geen kostenpost hoeft te zijn, maar een directe inkomstenbron kan worden, ” constateert René Pruijssers, CEO van Covolt.

Het bedrijf verwacht dat de druk op het Nederlandse en Belgische stroomnet de komende jaren verder oploopt, en daarmee ook de vraag naar onafhankelijke, autonome sturing van energie-installaties

Op elk moment moet er op het elektriciteitsnet precies evenveel stroom worden ingevoed als verbruikt. Alleen dan blijft de netfrequentie stabiel op 50 Hz. Netbeheerders TenneT (in Nederland) en Elia (in België) bewaken dit evenwicht continu.

In de praktijk wijkt de werkelijkheid altijd af van wat marktpartijen vooraf hebben ingepland. Die marktpartijen, de zogeheten balanceringsverantwoordelijken of BRP’s (Balance Responsible Parties), geven een dag van tevoren aan hoeveel ze verwachten in te voeden en te verbruiken. Dit heet het energieprogramma (e-programma). Het verschil tussen dat programma en wat er daadwerkelijk gebeurt, is de onbalans.

Belangrijk: er bestaat geen aparte “onbalansmarkt” waarop je koopt en verkoopt. In plaats daarvan wordt iedere BRP per kwartier afgerekend op de onbalansprijs die TenneT vaststelt, op basis van de balanceringsenergie (FCR, aFRR en mFRR) die nodig was om het net in balans te houden. Zit een BRP met zijn afwijking “de goede kant op”, hij helpt het systeem, dan ontvangt hij de onbalansprijs. Werkt de afwijking het systeem tegen, dan betaalt hij.

Onbalanshandel betekent dus: je flexibele vermogen bewust zó inzetten dat je gunstig wordt afgerekend op die onbalansprijs. Door een batterij te laden of te ontladen op het juiste moment, stuur je actief op een positieve afrekening in plaats van die passief te ondergaan.
De onbalansprijs wordt per kwartier (het imbalance settlement period) bepaald en kan sterk schommelen: van laag of zelfs negatief tot enkele honderden euro’s per MWh. Belangrijk daarbij is de regeltoestand (−1, 0, +1 of 2). Deze geeft aan of TenneT op- of afregelt. Bij regeltoestand 2 regelt TenneT binnen één kwartier (PTU) tegelijk op én af; dan gelden er afzonderlijke prijzen en is de uitkomst minder voorspelbaar, een risico waar je bij actieve handel rekening mee moet houden.

De day-ahead markt is de energiemarkt waarop stroom wordt verhandeld voor levering de volgende dag. Elke middag publiceert de EPEX-beurs de prijzen per kwartier voor de volgende dag. Die prijzen variëren sterk: ’s nachts en overdag bij veel zonne-energie zijn ze laag; op piekmomenten kunnen ze fors hoger liggen.
Day-ahead optimalisatie maakt gebruik van die prijsverschillen: laad de batterij wanneer stroom goedkoop is, en ontlaad wanneer stroom duur is.

Het elektriciteitsnet in Vlaanderen staat onder druk. Niet omdat er te weinig stroom is, maar omdat de vraag naar netcapaciteit sneller stijgt dan de infrastructuur kan bijbenen. Bedrijven elektrificeren hun processen, installeren laadinfrastructuur en vooral: vragen grotere aansluitingen aan. Dat alles tegelijk, op steeds meer plaatsen.

In zones waar Fluvius verwachte netcongestie vaststelt, is een klassieke aansluiting soms niet meer mogelijk, of toch niet op korte termijn. Fall-Back Flex is de oplossing die Fluvius daarvoor heeft uitgewerkt: jij krijgt de aansluiting of verzwaring die je wil, maar je geeft Fluvius de mogelijkheid om je vermogen op uitzonderlijke piekmomenten tijdelijk te beperken.

In normale omstandigheden gebruik je gewoon het volledige aangevraagde vermogen. Pas wanneer de veiligheid van het net onder druk staat, stuurt Fluvius een modulatiesignaal via de Netflex-kast. Jouw installatie heeft dan 3 minuten om te reageren en het vermogen terug te brengen tot het afgesproken setpoint. Die aansturing kan 24/7 plaatsvinden.