11 juni 2026
Nomineren, curtailment en onbalanshandel
Gepubliceerd door
Joris van der Heijden
Covolt Nederland
Als je zonnepanelen en-/ of een batterijsysteem bezit dat energie terugelevert aan het net, krijg je vroeg of laat te maken met begrippen als nomineren, curtailment en onbalanshandel. Ze klinken technisch, maar ze draaien allemaal om hetzelfde centrale vraagstuk: hoe zorg je dat jouw installatie zo veel mogelijk oplevert, zonder dat het net er last van heeft?
Covolt beheert dit proces volledig voor jou, automatisch, continu en op basis van actuele marktcondities. Dit artikel legt uit wat elk begrip betekent, hoe ze samenhangen en wat Covolt er concreet mee doet.
Het uitgangspunt: het elektriciteitsnet vraagt om balans
Het elektriciteitsnet werkt op het principe van vraag en aanbod in evenwicht. Op elk moment moet de hoeveelheid opgewekte energie precies overeenkomen met het verbruik. Is er meer aanbod dan vraag, of andersom, dan ontstaat er onbalans. Die onbalans verstoort de netfrequentie en brengt kosten met zich mee.
Voor producenten van duurzame energie geldt daarom een verplichting: je moet vooraf opgeven wat je verwacht te produceren, zodat netbeheerder TenneT (of Elia in België) het net daarop kan afstemmen. Dat is waar nomineren om de hoek komt kijken.
Stap 1 — Nomineren: de verwachting de dag van tevoren
Wat is het?
Elke dag geeft Covolt namens jou per aansluiting per kwartier op hoeveel stroom jouw locatie de volgende dag naar verwachting gaat terugleveren en verbruiken. De som daarvan vormt de nominatie en gaat naar jouw energieleverancier.
Hoe berekent Covolt dit?
Covolt’s systeem combineert weersvoorspellingen, historische meetdata van jouw locatie en het technische profiel van jouw assets om een zo nauwkeurig mogelijke prognose te maken. Hoe preciezer de nominatie, hoe minder onbalans er later ontstaat.
Wat als de verwachting niet klopt?
Onder andere weersomstandigheden zijn nooit perfect te voorspellen. Een bewolkte of mistige dag die als zonnig stond aangemerkt, of sneeuw op de panelen: het kan leiden tot een afwijking tussen wat je hebt opgegeven en wat je daadwerkelijk aan teruglevering en verbruik realiseert. Die afwijking heet onbalans, en die heeft financiële gevolgen.
Stap 2 — Curtailment: bijsturen op de dag zelf
Wat is het?
Curtailment betekent het bewust terugregelen van de energieproductie van jouw installatie. De Covolt Stuurbox stuurt jouw PV omvormers aan om tijdelijk minder of helemaal niets te produceren.
Wanneer past Covolt curtailment toe?
Er zijn twee situaties:
1. Verplicht curtailment — De netbeheerder geeft aan dat er op jouw aansluiting tijdelijk minder teruglevering mogelijk is, bijvoorbeeld bij netcongestie in jouw regio. In dat geval is curtailment een wettelijke verplichting. Dit gebeurt bijvoorbeeld via een Capaciteit Sturend Contract (CSC). Je ontvangt hiervoor dan ook een vergoeding vanuit de netbeheerder.
2. Strategisch curtailment — Covolt besluit om jouw productie iets of volledig terug te schroeven omdat de marktomstandigheden dat voordelig maken. Bijvoorbeeld als de onbalansprijs op dat moment zo laag (of negatief) is dat produceren en terugleveren je geld kost in plaats van oplevert. Daarbij houden we rekening met vele variabelen waaronder Subsidie Duurzame Energie (SDE).
Wat merk jij ervan?
Je ziet de aansturing terug in de Covolt myHorizon app, inclusief de momenten waarop curtailment is toegepast en waarom.
Stap 3 — Slim sturen op Onbalans: verdienen aan marktprijsverschillen
Wat is het?
Slim sturen op Onbalans is het actief inspelen op prijsverschillen op de onbalansmarkt. TenneT publiceert elke vijftien minuten een onbalansprijs: die is hoog als er te weinig stroom op het net is, en laag (of zelfs negatief) als er te veel is.
Hoe gebruikt Covolt dit?
Door slim te voorspellen wanneer de onbalansprijs gunstig uitvalt, kan Covolt jouw installatie bewust iets meer of minder laten produceren dan de nominatie aangeeft. Zo’n bewuste afwijking levert op de onbalansmarkt extra opbrengst op. Dit is dus geen fout die gecorrigeerd moet worden, maar een kans die actief benut wordt. Ook batterijen worden ingezet op deze Onbalans. Laden bij lage, vaak negatieve prijzen en ontladen bij hoge prijzen. Het verschil daartussen noemen we de ”spread” en is (een deel van) het verdienmodel van de batterij.
Wat is het verschil met de nominatie?
De nominatie is de verwachting die je van tevoren opgeeft. Onbalanshandel is wat er op de dag zelf met die afwijking gedaan wordt. Covolt beheert beide: de nominatie zo nauwkeurig mogelijk maken én de onvermijdelijke afwijkingen zo winstgevend mogelijk inzetten.
Regelstatus 2
Binnen dit geheel hebben we rekening te houden met Regelstatus 2. Dit is een situatie op de onbalansmarkt van het energienet. Deze situatie doet zich voor wanneer de balans tussen vraag en aanbod binnen één kwartier omslaat van tekort naar overschot of visa versa. Dit heeft gevolgen. In Regelstatus 2 rekent TenneT alle partijen af die afwijken van hun ingediende nominatie, ongeacht of ze bijdragen aan het probleem of niet. Het aandeel Regelstatus 2 is van 17% in 2024 gegroeid naar een verwachting van 40% in 2026. Een sterke groei dus dat ook impact heeft op de verdiensten van sturing op Onbalans.
Covolt houdt rekening met regelstatus 2 in de aansturing van zowel zonnestroom als batterijen. We voorspellen of deze situatie zich voordoet. Hierdoor voorkomen we ongewenste kosten bij klanten.
De drie instrumenten op een rij
| Timing | Wat het is | Doel | |
| Nomineren | Dag van tevoren | Verwachte productie opgeven aan de leverancier | Voldoen aan verplichting, onbalanskosten beperken |
| Curtailment | Real-time | Productie terugregelen | Netcongestie voorkomen of strategisch rendement optimaliseren |
| Onbalanshandel | Real-time | Handel in stroom om tekorten of overschotten op te lossen | Extra opbrengst genereren via de onbalansmarkt |
Hoe Covolt dit voor jou regelt
Alle drie de instrumenten zijn verweven in Covolt’s dagelijkse dienstverlening als aggregator. Jij hoeft hier zelf niets voor te doen:
- Covolt dient dagelijks automatisch jouw nominatie in bij jouw energieleverancier.
- De Covolt Stuurbox op jouw locatie voert real-time aansturingsinstructies uit, inclusief curtailment.
- Covolt’s handelsalgoritmen bewaken continu de onbalansmarkt en sturen bij waar dat rendement oplevert.
- Via de Covolt myHorizon app zie je wat er is genomineerd, wanneer curtailment is toegepast en wat de onbalanshandel heeft opgeleverd.
Goed om te weten
Nomineren, curtailment en onbalanshandel zijn onderdeel van Covolt’s Aggregator Services, de diensten waarmee we het financiële rendement van jouw installatie maximaliseren. Ze werken naadloos samen met onze Asset Monitoring Services, die zorgen voor het technische rendement.
Meer weten?
- Neem contact met ons op, we lichten het graag aan je toe!
Ontdek wat we nog meer voor je kunnen doen
Samen met jou bepalen we de benodigde combinatie van services die aansluiten op je specifieke behoeften en doelstellingen. Ongeacht of je nu, bijvoorbeeld, een agrariër of een groot vastgoedbeheerder bent.
