18 maart 2025
Balanceringsdiensten: aFRR – Cruciaal voor een stabiel elektriciteitsnet
Wat is aFRR?
Hoe werkt aFRR?
Wanneer een afwijking van 50 Hz niet hersteld kan worden door FCR, wordt aFRR automatisch geactiveerd via een signaal van TenneT. Dit signaal wordt doorgegeven aan marktpartijen zoals Covolt, die hun vermogen aanpassen. Dit proces vindt binnen enkele minuten plaats en helpt om het net snel te stabiliseren zonder handmatige ingreep (mFRR).
FCR vs aFRR vs mFRR — wat is het verschil?
De Nederlandse balanceringsmarkt kent drie hoofdmechanismen, die elk op een ander moment en met een andere snelheid worden ingezet:
- FCR (Frequency Containment Reserve) — de eerste verdedigingslinie. Reageert automatisch en binnen seconden op elke afwijking van de netfrequentie.
- aFRR (automatic Frequency Restoration Reserve) — wordt ingezet wanneer FCR niet voldoende is. Volledig geautomatiseerd, met een reactietijd van enkele minuten na een signaal van TenneT.
- mFRR (manual Frequency Restoration Reserve) — de derde laag, en zoals de naam al zegt, handmatig geactiveerd door een operator bij grotere of langduriger onbalans.
Covolt is gekwalificeerd om aFRR te leveren en combineert dit waar mogelijk met andere diensten zoals curtailment en onbalanshandel voor optimaal rendement.
| Kenmerk | aFRR | mFRR |
|---|---|---|
| Activering | Automatische activatie voor frequentieherstel | Handmatige activatie door TenneT |
| Reactietijd | ✓ Binnen 30 seconden | Binnen 12,5 minuten |
| Inzet | Frequente kleine correcties op het elektriciteitsnet | Grote of langdurige afwijkingen in balans |
| Vergoeding | Capaciteitsvergoeding en energievergoeding | Capaciteitsvergoeding en energievergoeding |
| Combineerbaar | Te combineren met mFRR, onbalanshandel en day-ahead optimalisatie | Te combineren met aFRR, onbalanshandel en day-ahead optimalisatie |
Covolt beheert gecertificeerde pools voor zowel aFRR als mFRR. Batterijen die via Covolt deelnemen worden automatisch ingezet op de meest rendabele dienst, dag en nacht.
aFRR met een batterij
Een batterij leent zich uitstekend voor aFRR-levering. Waar zonnepanelen afhankelijk zijn van instraling, kan een batterij op vrijwel elk moment razendsnel vermogen op- of afgeven — precies de eigenschap die TenneT vraagt bij een aFRR-activering. Covolt beheert een gekwalificeerde aFRR-pool en stuurt de batterij automatisch aan op basis van signalen van TenneT, zonder dat dit ten koste gaat van je eigen verbruik of andere toepassingen zoals peak shaving. Zo haal je extra rendement uit vermogen dat anders ongebruikt zou blijven.
Waarom is aFRR belangrijk?
- Betrouwbaarheid van het elektriciteitsnet – Zonder effectieve balansmechanismen kunnen frequentieschommelingen leiden tot storingen en zelfs black-outs.
- Efficiëntie – aFRR zorgt voor een snellere en efficiëntere stabilisatie van het net dan handmatige correcties.
- Integratie van hernieuwbare energie – Door de groei van wind- en zonne-energie wordt energieproductie volatieler. aFRR helpt deze schommelingen op te vangen zonder afhankelijk te zijn van fossiele back-upcentrales.
Hoe verdien je geld met aFRR?
- Vergoeding voor beschikbaarheid – Covolt zorgt ervoor dat jouw zonne-energie flexibel beschikbaar is voor het elektriciteitsnet. Je krijgt hiervoor een vergoeding, zelfs als je stroom niet wordt gebruikt.
- Vergoeding voor activatie – Wanneer het net extra stroom nodig heeft of juist moet afschakelen, wordt jouw energie ingezet. Hiervoor krijg je een extra beloning.
- Slimme handel en optimalisatie – Covolt gebruikt slimme algoritmes om jouw duurzaam opgewekte zo goed mogelijk te verhandelen en de opbrengst te maximaliseren.
- Invloed op onbalansprijzen – aFRR helpt om het net stabiel te houden. Dit beïnvloedt de onbalansprijzen, wat weer invloed heeft op je inkomsten.
PICASSO-platform en internationale samenwerking
Sinds 18 oktober 2024 is TenneT aangesloten op het PICASSO-platform. Dit platform maakt het mogelijk om regelvermogen uit te wisselen met andere aangesloten landen, zoals Duitsland en Denemarken. TenneT activeert buitenlandse biedingen als deze goedkoper zijn dan nationale aFRR-opties.
De aansluiting op PICASSO helpt om sterke netfluctuaties te verminderen, vooral door extreem lage elektriciteitsprijzen. In het verleden ontstond hierdoor ‘regelstatus 2’, waarbij correctiemechanismen faalden en partijen op de onbalansmarkt geen inkomsten konden genereren. Door PICASSO verwacht TenneT minder regelstatus 2-situaties.
Nederlandse aFRR-prijzen lagen historisch lager dan internationale aFRR-prijzen, waardoor de aansluiting op PICASSO een positief effect heeft op het rendement van Nederlandse marktpartijen die actief zijn in vrije aFRR-biedingen.
Toekomst van aFRR in Nederland
Met de groei van Battery Energy Storage Systems (BESS) wordt aFRR steeds belangrijker en breder inzetbaar. Batterijsturing vergroot de flexibiliteit van het elektriciteitsnet aanzienlijk. Bovendien wordt de aFRR-markt toegankelijker voor kleinere spelers, wat resulteert in meer aanbieders. Dit kan leiden tot lagere prijzen en inkomsten, zoals in elke competitieve markt.
De energiemarkt blijft echter dynamisch en aFRR is slechts een van de vele veranderingen die de toekomst van het elektriciteitsnet zullen bepalen.
Meer lezen
Onbalanssturing: wat is het en hoe doet Covolt dat?
aFRR en onbalanshandel gaan hand in hand. Olaf Ketelaars legt uit hoe Covolt dagelijks stuurt op de onbalansprijs.
Olaf Ketelaars
Covolt
Verdien mee met aFRR. Start vandaag nog.
Wij berekenen concreet wat aFRR-deelname jouw installatie kan opleveren — zonder verplichtingen en snel geregeld.
